تایپ‌اسکریپت از صفر تا برنامه‌نویس

تایپ‌اسکریپت همان جاوااسکریپت است، به‌اضافه‌ی چیزی که جاوااسکریپت ندارد: یک سیستمِ نوعِ ایستا که پیش از اجرا، خطاها را می‌گیرد. ستاره‌ی این دوره همین سیستمِ نوع است و ما آن را با یک کامپایلرِ واقعی (tsc) در حالتِ کاملاً سخت‌گیر (--strict) می‌سنجیم: اگر نوعی که می‌نویسی اشتباه باشد، کامپایل شکست می‌خورد و تمرین رد می‌شود. این یعنی نوع‌ها دیگر تزئین نیستند؛ خودِ نمره‌اند.

از یک شیبِ ورودیِ کوتاه شروع می‌کنیم (تایپ‌اسکریپت چه چیزی به جاوااسکریپت اضافه می‌کند، کامپایلر چطور فکر می‌کند، حاشیه‌نویسیِ نوع) و قدم‌به‌قدم تا برنامه‌نویسیِ سطحِ‌نوع بالا می‌رویم: جنریک‌ها، تایپ‌های شرطی و infer، تایپ‌های نگاشتی، و تایپ‌های قالب‌رشته‌ای. در کنارش، چون کد هنوز روی Node ۲۰ اجرا می‌شود، رفتارِ زمانِ‌اجرا و async نوع‌دار (Promiseهای نوع‌دار، async/await) را هم با خروجیِ واقعی می‌سنجیم.

چه یاد می‌گیری؟

• حاشیه‌نویسیِ نوع، استنتاج، و طرزِ فکرِ کامپایلر
• اینترفیس در برابر type، یونیون/اینترسکشن، literalها و as const/satisfies
• باریک‌سازی (narrowing) و گاردهای نوع: typeof/in/instanceof، گاردِ is، و توابعِ asserts
• یونیون‌های تفکیک‌شده و بررسیِ جامعیت با never
• جنریک‌ها (توابع، اینترفیس‌ها، کلاس‌ها، قید، پیش‌فرض، استنتاج)
• keyof/typeof/دسترسیِ اندیسی و تایپ‌های کاربردی (هم استفاده، هم بازنویسی از صفر)
• تایپ‌های نگاشتی، تایپ‌های شرطی و infer، و تایپ‌های قالب‌رشته‌ای
• unknown/any/never و ایمنیِ سخت‌گیرانه در برابرِ null
• خطاهای نوع‌دار و الگوی Result، کلاس‌ها و شیءگراییِ تایپ‌اسکریپت، و async نوع‌دار

برای چه کسی؟

برای کسی که مبانیِ برنامه‌نویسی را بلد است و می‌خواهد نوعِ ایستا را جدی یاد بگیرد. دوره خودبسنده است اما روی جاوااسکریپت بنا شده؛ بهترین پیش‌نیاز، دوره‌ی جاوااسکریپتِ ما است. ما مبانیِ زمانِ‌اجرای جاوااسکریپت را دوباره از پایه درس نمی‌دهیم؛ تمرکز روی نوع‌ها است.

چرا این دوره؟

چون به‌جای حفظِ تئوری، نوعی که می‌نویسی را یک کامپایلرِ واقعی داوری می‌کند. حالتِ سخت‌گیر روشن است و ایمنیِ null خودش نمره دارد. تمرین‌ها دو گونه‌اند: زمانِ‌اجرا (خروجیِ Node سنجیده می‌شود) و سطحِ‌نوع (با Expect<Equal<…>> و @ts-expect-error؛ نوعِ غلط باعثِ خطای tsc و رد شدن می‌شود). دو پروژه‌ی پایانی هم داری: یک پروژه‌ی کنسولیِ نوع‌دار و یک «باشگاهِ نوع» به‌سبکِ چالش‌های نوع.

این زبانِ هسته است؛ DOM و APIهای مرورگر، ابزارهای ساخت/باندلر، و فریم‌ورک‌ها (مثلِ React) خارج از محدوده‌اند.